Rebecca Helm, biologe en universitair docent aan de Universiteit van North Carolina, is het daar absoluut niet mee eens weet dat dit onzin is.
Om leken uit te leggen hoe gender in de biologie werkt, schreef ze een briljant en zeer toegankelijk artikel, bestaande uit een Twitter-thread die ik graag wil bewaren voor het nageslacht – en die ik bij de hand wil hebben wanneer iemand roept: “Er zijn maar twee geslachten, en die worden bij de geboorte toegewezen”.
Dit is de Nederlandse vertaling van de oorspronkelijke Engelse tekst.
Hier is uw buurtbioloog.
Ik zie dat veel mensen het momenteel hebben over biologische geslachten en gender. Veel mensen laten biologisch geslacht heel simpel lijken. Nou, aangezien het zo simpel is, laten we de biologische wortels eens opzoeken, nietwaar? Laten we het over geslacht hebben…
Als je iets van biologie afweet, zul je waarschijnlijk zeggen dat biologisch geslacht wordt bepaald door chromosomen: XX en je bent vrouw, XY en je bent man. Dit is “chromosomaal geslacht”, maar is het ook “biologisch geslacht”? Nou…
Het blijkt dat er maar ÉÉN GEN op het Y-chromosoom is dat echt van belang is voor het geslacht. Dat gen heet het SRY-gen. Tijdens de embryonale ontwikkeling activeert het SRY-eiwit genen die geassocieerd zijn met het mannelijk geslacht. Het hebben van een SRY-gen maakt je “genetisch mannelijk”. Maar is dit ook “biologisch geslacht”?
Soms springt dat SRY-gen van het Y-chromosoom naar een X-chromosoom. Verrassing! Dus nu heb je een X-chromosoom met een SRY-gen en een Y-chromosoom zonder een SRY-gen. Wat betekent dit?
Een Y-chromosoom zonder SRY-gen betekent:
- fysiek ben je vrouwelijk,
- chromosomaal ben je mannelijk (XY)
- en genetisch ben je vrouwelijk (geen SRY-gen).
Een X-chromosoom met een SRY-gen betekent:
- je bent fysiek mannelijk,
- chromosomaal vrouwelijk (XX)
- en genetisch mannelijk (SRY-gen).
“Maar biologisch geslacht is simpel! Er moet een ander antwoord zijn…“
Geslachtsgebonden genen activeren uiteindelijk hormonen in specifieke delen van het lichaam, en de opname van die hormonen door cellen in het hele lichaam. Is dit de basis van “biologisch geslacht”?
“Hormonaal mannelijk” betekent dat je ‘normale’ niveaus van mannelijke hormonen produceert. Een bepaald percentage vrouwen heeft echter hogere niveaus van ‘mannelijke’ hormonen dan een bepaald percentage mannen. Hetzelfde geldt voor ‘vrouwelijke’ hormonen.
En… als je in ontwikkeling bent, produceert je lichaam mogelijk niet genoeg hormonen voor je genetische geslacht. Dit kan ertoe leiden dat je genetisch mannelijk of vrouwelijk bent, chromosomaal mannelijk of vrouwelijk, hormonaal non-binair en fysiek non-binair. Maar cellen hebben hier iets over te zeggen…
“Misschien zijn cellen wel het antwoord op “biologisch geslacht”? Toch? Toch??”
Cellen hebben receptoren die het signaal van geslachtshormonen “horen”. Maar soms werken die receptoren niet. Net als een mobiele telefoon die op ‘niet storen’ staat. Je belt of appt, maar ze nemen niet op.
“Wat betekent dit allemaal?“
Het betekent dat je genetisch mannelijk of vrouwelijk kunt zijn, chromosomaal mannelijk of vrouwelijk, hormonaal mannelijk/vrouwelijk/non-binair, met cellen die al dan niet de mannelijke/vrouwelijke/non-binaire roep horen, en dit alles leidt tot een lichaam dat mannelijk/non-binair/vrouwelijk kan zijn.
Probeer zelf eens wat combinaties uit. Merk je hoe verwarrend het wordt? Kun je de absolute oorzaak van biologisch geslacht aanwijzen? Is het eerlijk om mensen daarop te beoordelen?
Natuurlijk kun je proberen je te beroepen op de cijfers. “De meeste mensen zijn of mannelijk of vrouwelijk”, zeg je. Maar als biologiedocent zeg ik je…
De reden waarom ik mijn studenten niet naar hun eigen chromosomen laat kijken in de les, is omdat ze dan zouden kunnen ontdekken dat hun chromosomale geslacht niet overeenkomt met hun fysieke geslacht, en dat leren midden in een opdracht van 10 punten is gewoon NIET HET MOMENT.
Biologisch geslacht is ingewikkeld. Voordat je iemand discrimineert op basis van ‘biologisch geslacht’ en/of identiteit, vraag jezelf dan af: heb je JOUW chromosomen gezien? Ken je de genen van de mensen van wie je houdt? De hormonen van de mensen met wie je werkt? De toestand van hun cellen?
Aangezien het antwoord ongetwijfeld nee zal zijn, wees alsjeblieft aardig, respecteer het recht van mensen om te vertellen wie ze zijn, en onthoud dat je niet alle antwoorden hebt. Nogmaals: biologie is ingewikkeld. Vriendelijkheid en respect hoeven dat niet te zijn.
Let op: Biologische classificaties bestaan. XX, XY, XXY, XXYY en allerlei variaties, daarom is geslacht niet binair. Je kunt geen binair classificatiesysteem hebben met meer dan twee configuraties, zelfs als twee van die configuraties vaker voorkomen dan andere.